HAM NIEUWS
MEDEDELINGENBLAD VERON AFD. ALKMAAR, A-01.
JAARGANG 26: MEI/JUNI 2004
Bestuur:
Voorzitter :Fred van Welij, PD0NQD – 072-5626028
pd0nqd@amsat.org
Secretaris :Age de Jong, PA0XAW – 0223-532535
pa0xaw@amsat.org
2e secretaris :Carel Frumau, PA3HIE – 072-5091895
pa3hie@amsat.org
Penningmeester :Eric Boot, PE7EB – 0226-450105
pe7eb@amsat.org
Lid :Kees Bakkum, PA3EEQ – 072-5063699
pa3eeq@amsat.org. Packet: pa3eeq@pi8wfl.
Lid :Ruud Vogel, PA3EQC – 072-5120730
pa3eqc@amsat.org
Financien afdeling: Giro 2813417, t.n.v. VERON afdeling Alkmaar.
QSL manager: Jan Doets, PA3CVY, 0251-655011
H.Casimirstraat 14, 1901 TP Castricum.
Materiaal beheerder: Henk van Stigt, PA0PQ – 072-5052337
Hoogeweg 7A, 1901 MP Bakkum.
Redactie HAM-Nieuws:
C.R.Waiboerstraat 15, 1761 CK Anna Paulowna.
Via e-mail: pa0xaw@amsat.org
BIJEENKOMSTEN IN PRINCIPE OP DE 3e VRIJDAG VAN DE MAAND (GEEN BIJEENKOMST IN DE MAAND JULI EN AUGUSTUS). LET OP HAM-NIEUWS, ELECTRON OF KIJK OP DE HOMEPAGE VAN DE AFDELING VOOR EVT. WIJZIGINGEN.
Afdelingshomepage op:
http://www.qsl.net

VOOR DE BIJEENKOMST VAN DE VERON AFDELING ALKMAAR OP VRIJDAG 14 MEI 2004. AANVANG IS OM 20.00 UUR.
DE VERGADERING IS IN DE KANTINE VAN DE FIRMA:
KO HARTOG ELECTROTECHNIEK
DE OUDE WERF 18
HEILOO
LET OP!!!
DIT IS 1 WEEK EERDER I.V.M. PINKSTER!!!
Dit wordt een avond met onderling QSO waarbij je de eigenbouw tentoon kan stellen, met eventueel een verhaaltje erbij.
Ook kun je overtollig spul proberen aan de man te brengen.
Deze avond zal ook de clubzender opgesteld zijn zodat er QSO’s gemaakt kunnen worden voor het Alkmaar 750 award.
====================================================

VOOR DE BIJEENKOMST VAN DE VERON AFDELING ALKMAAR OP VRIJDAG 18 JUNI 2004. AANVANG IS OM 20.00 UUR.
DE VERGADERING IS IN DE KANTINE VAN DE FIRMA:
KO HARTOG ELECTROTECHNIEK
DE OUDE WERF 18HEILOO
DE INVULLING VAN DEZE AVOND IS NOG EEN VERRASSING.
OOK DEZE AVOND ZAL DE CLUBZENDER OPGESTELD WORDEN VOOR HET MAKEN VAN QSO’S.
KIJK REGELMATIG OP ONZE EIGEN WEBSITE VOOR HET LAATSTE NIEUWS!
BEIDE AVONDEN IS DE QSL MANAGER AANWEZIG EN DRANKJES TEGEN AMATEURPRIJSJES TE VERKRIJGEN!
====================================================
2
EENVOUDIGE ANTENNE VOOR HF
De simpelste antenne die bruikbaar is op alle banden in het kortegolfgebied is een stuk draad dat aan het einde rechtstreeks wordt gevoeld, zonder tussenkomst van een voedingslijn. In het amateur-spraakgebruik wordt zoiets nogal eens een ‘long wire’ genoemd.
Vooral in beschrijvingen van luisterstations kom ik dat vaak tegen. Maar die benaming is alleen juist wanneer de draad lang is, gerekend in golflengten.
Voor 80 meter bijvoorbeeld moet zo’n draad minstens een enkele golflengte, dus 80 meter, lang zijn om met recht van een ‘long wire’ te kunnen spreken.
Op de 28 MHz band echter is een stuk draad vanaf 10 meter lang al een long wire.

Maar dat terzijde. Bovenstaand Fig. geeft de situatie bij DL2RM aan. Hij zag kans om totaal 52 meter draad op te hangen, waarvan 36
meter tussen twee palen, 8 meter hoog.
3


Maar aan die lengte is niets magisch, elke lengte is in principe bruikbaar.
Maar wanneer die voor de laagste frequentieband minder wordt dan een kwartgolflengte, gaat het rendement wel hard achteruit.
4
De auteur raadt aan om voor elke band eerst uit te zoeken of er spannings-, stroom- of gemengde voeding optreedt.
Dat doen we op papier door de stroom- en spanningsverdeling op de antenne te tekenen.
We beginnen daarbij aan het vrije uiteinde, daar is de stroom nul en de spanning maximaal.
Zo komen we er snel achter hoe het zit aan het gevoede einde,
Is daar een spanningsmaximum dan is de voeding op zichzelf geen probleem, maar die hoge spanning in de shack kan wel lastig zijn en kan ook aanleiding geven tot laagfrequent-inpraten.
Het mooiste is stroomvoeding of iets tussen stroom- en spanningsvoeding in.
Met een netwerk volgens fig. 4 is de draad op alle banden aan te passen op de zender, die meestal 50 ohm aan de uitgang moet ‘zien’ met een maximale staande-golf-verhouding van twee, of soms nog minder.
Hoewel in het artikel niet vermeld, is het goed om te weten dat schakeling A van fig. 4 gebruikt wordt om een antenne-impedantie die lager is dan de zender uitgangsimpedantie aan te passen.
Met B kunnen we impedanties aanpassen die hoger zijn dan de 50 ohm die de zender moet belasten.
Dat laatste komt het meeste voor en dat klopt dan ook met de mededeling van de auteur dat hij met schakeling B in alle gevallen kan uitkomen.
In het geval dat de antenne impedantie bestaat uit een reëel (‘ohms’) deel van 50 ohm met in serie een zekere reactantie hebben we C nodig.
In principe is dan alleen de spoel of de condensator vereist.
Maar met de combinatie is vaak een makkelijker fijnregeling mogelijk.
Hebben we de antenne in afstemming dan moeten we controleren of op de ‘aarde’ van de zender geen hoogfrequente spanning staat.
Te testen met de vingers op de kast, de lippen op de microfoon, met een neonlampje of met een achterlichtlampje van een fiets dat met het puntcontact op de zenderkast wordt geplaatst terwijl met de huIs een stuk draad van een meter of zo is verbonden.
Is de zaak ‘heet’ - en dat is bij stroom- of gemengde voeding meestal het geval dan moeten we de ‘aarde’ verbeteren.
Verbeteren omdat er al een verbinding bestaat via de randaarde van het stopcontact.
5
Daartoe verbinden we alles door dat met aarde in verbinding staat of een flinke metaal- massa heeft zoals de waterleiding (als die niet uit PVC-pijp bestaat!), de centrale verwarming, metalen kozijnen, eventueel de spiraalmatras van een bed en het ijzeren frame van een piano.
Helpt dat niet voldoende en dat kan het geval zijn op de 7 MHz band en hoger - dan moeten we kwartgolfradialen aanbrengen als aarde. Per band één. Zo had DL2RM aanvankelijk draden van 10 m, 5 m, 3,7 m en 2,5 m lang in zijn shack uitgespannen als radialen.
Het werkte best maar een fraai gezicht is zo’n spinnen web in de shack bepaald niet.
Daarom zocht DL2RM een andere oplossing.
En die vonden ze ook in de vorm van een sterk verkorte radiaal met een apart aanpassingsnetwerk.
.

Een en ander is aangegeven in fig. hierboven.
Daar ziet u allereerst boven aan het aanpassingsnetwerk voor de antenne in configuratie B van fig. 4.
Daaronder de verschillende ‘aardes’.
Onder aan de kunstmatige aarde in de vorm van de afgestemde radiaal.
6
Bij DL2RM bleek een stuk draad van 2 m optimaal.
Maar dat is even proberen want in een andere situatie kan wat langer of korter beter blijken.
In principe is alleen de seriespoel nodig voor de afstemming.
Maar de auteurs berichten dat op 21 en 28 MHz de seriecondensator ook nodig is.
In plaats van de rolspoel, die wellicht niet meer zo gemakkelijk is te krijgen, kan ook een aftakbare of een verwisselbare spoel per band worden gebruikt.
Dan is de seriecondensator zeker nodig voor het nauwkeurig instellen van resonantie.
Het stuk draad van 2 m maakt in wezen deel uit van het antennesysteem en het moet dus liefst een beetje vrij en goed geïsoleerd worden opgehangen.
De afstemming van de radiaal gebeurt op maximale antennestroom of -spanning.
Daarvoor kan weer een neonlampje worden gebruikt dat reageert op spanning of een autolamp (12V, 10W of beter nog 6 V, 10 W) in serie met de antenne die reageert op de stroom.
Een hittedraad of thermokoppelmeter is natuurlijk ook prima maar dat worden langzamerhand schaarse artikelen.
Een oude truc is een fietsachterlichtlampje (6V- 0,04 A) dat parallel wordt geschakeld op een deel van de antennedraad, vlak bij de afstemeenheid.
Door het stuk draad waar het lampje als ‘shunt’ op is aangebracht langer of korter te maken kunnen we de gevoeligheid van de indicator regelen.
De auteur meldt dat de zender met de afgestemde radiaal prima ‘koud’ is te krijgen op alle HF-banden.
Bovendien werd het LF-inpraten minder omdat er minder hoogfrequent vermogen het lichtnet ingaat.
De nog overblijvende storingen waren het gevolg van directe instraling vanuit de antenne.
Die konden worden onderdrukt door de bekende maatregelen bij de gestoorde apparatuur zelf.
7
EINDGEVOEDE ZEPP ANTENNE

Wat een leuke tekening al niet kan zeggen………
Meer over de ZEPP antenne in de antennehandboeken en op internet, bijvoorbeeld: www.qsl.net/wb1gfh/
LANGE JAAP, DEN HELDER.
(PAØXAW)20 maart jl. togen wij (Kees-PA3EEQ, Age-PAØXAW) naar Den Helder om daar de vuurtoren "Lange Jaap" te activeren. Het was bar slecht weer, storm en regen, wat nog versterkt werd naarmate we dichter bij de kust kwamen.
We parkeerden de auto’s onder, aan de voet van de vuurtoren, en met behulp van een oude hengel werd een inverted-V dipool voor 40 meter opgehangen. Vanwege de storm hebben we geen beam voor
8
2 meter geplaatst, bang dat we waren dat het mastje (ook een soort hengel) zou breken; 2 meter moest het deze keer maar doen met een vertical gemonteerd op de auto.
Ietsje later dan 11.00 UTC was ik QRV op 40 meter en hoorde ik al een drietal bekende PA-calls in QSO met elkaar, die op ons zaten te wachten! Kijk, dat is nou leuk voor de mensen die er op uit trekken!
PA3CVY-Jan, onze QSL manager, werd als eerste gelogd gevolgd door vele anderen, waaronder uit de afdeling: PAØPQ, PA3GFX, PA3AGS, PA3FIM en PA5JD.
Het eerste uur was ik QRV in CW, daarna een uurtje in SSB en als laatste nog een uurtje in CW, alles op 40 meter. Er zijn door mij totaal 30 QSO’s gemaakt. Op 80 meter ook even geluisterd maar er was weinig tot niets te horen en daar had ik ook een ruisniveau van zo’n S-8, misschien afkomstig van de vuurtoren waar nogal wat antennes op staan?!?
Kees was QRV op 2 meter maar daar was het niet druk, slechts een viertal QSO’s, allemaal lokaal, maar dat had ook met de antenne situatie te maken. Toch heeft hij op 40 meter nog wat puntjes voor het "Alkmaar 750 award" weggegeven, met zijn eigen call en met PI4ALK, toen daarom werd gevraagd door een station uit Delft en een station uit België.
Zo nu en dan zaten we te schudden in de auto als er weer eens een fikse regenbui over raasde, maar ondanks dat, hebben we ons beiden (weer) uitstekend vermaakt!
Zo tegen 14.00 UTC besloten we om ermee te stoppen, het was even droog, dus vlug alles inpakken en wegwezen, op naar huis voor een welverdiende borrel!
Bedankt voor de support in het maken van een QSO met ons, en graag tot een volgende vuurtoren! Je hoort of leest daar t.z.t. wel meer over!
Als je dit leest is de speciale QSL al onderweg naar je toe.
73, Kees en Age, resp.:PA3EEQ/LH en PAØXAW/LH.
P.S. Kijkend op de website van de afdeling (www.qsl.net/pi4alk) zag ik dat die bewuste zaterdag de 20e maart het hoogst aantal "kijkers" een bezoekje aan de site hebben gebracht; dit komt waarschijnlijk doordat wij regelmatig het URL hebben genoemd, waar meer info over het "Dutch Lighthouse Award" te vinden is. Zoiets werkt dus toch wel!
9
E-MAIL ADRESSEN
Voor de afdelingsvergadering van 16 april jl. heb ik de leden, waarvan het e-mailadres bekend was, een paar dagen voor de vergadering nog een e-mailtje toegezonden "ter herinnering".
Ik stond er versteld van hoeveel mailtjes retour kwamen omdat ze niet af te leveren waren door de provider.
Blijkbaar hadden deze leden hun e-mailadres veranderd………..en deze "verhuizing" niet doorgegeven.
Als jij nu zo’n lid bent dat ooit het e-mailadres hebt doorgegeven (tijdens een jaarvergadering of per computer) en jij hebt niet zo’n herinneringsbericht via e-mail gekregen dan ben jij waarschijnlijk ook van adres veranderd. Geef s.v.p. weer je nieuwe e-mailadres door dan.
Voor alle anderen: als je e-mailadres anders wordt, geef dit dan ook door aan de secretaris, dat kan makkelijk wezen als er eens belangrijke zaken bekend gemaakt moeten worden.
NOODOPROEP!!!
Onze afdeling zal present zijn tijdens een grote feestdag op 13 juni a.s. in het kader van ALKMAAR 750 JAAR.
Het is de bedoeling om een soort "open dag" te houden, waarbij zoveel mogelijk aspecten van onze radio-hobby te zien zullen zijn.
Een viertal leden uit de afdeling maken zich daar sterk voor, t.w.:
Ruud-PA3EQC; Fred-PDØNQD; Leo-PA3CBJ en Henk-PAØPQ.
Maar……..deze mensen kunnen dat die dag niet alleen doen! Daar is uw hulp bij nodig! Hulp bij o.a. het bemannen van het radiostation, bij het uitdelen van folders, bij de nodige uitleg aan omstanders, bij het opzetten en afbreken van het radiostation, etc. etc.
De antennes worden opgehangen in en aan torens die door scoutingleden worden gemaakt.
Tijdens de dag zal er voor een natje en droogje worden gezorgd!
U kunt zich aanmelden bij Ruud of Fred, hun telefoonnummers staan op pagina 1.
Kom op leden van de afdeling Alkmaar, zo’n dag moeten wij toch kunnen organiseren?!? Geef dus even door dat je komt helpen!
10
QRV MET PI4ALK
(PAØXAW)Tegenwoordig ben ik regelmatig QRV onder de clubcall, en zonet een leuk en lang QSO gehad met M/AH6EZ, een Amerikaan die met vakantie is in de UK, en nu vertoefde in de stad Ely, bij Cambridge. Hij was QRP met 2 watt en een langdraad vanuit een Bed & Breakfast adres; de set was een KX-1 van de firma Elcraft. Effe lekker kunnen babbelen over het gebied waar hij zat, want daar maken wij onze vakanties ook veel door, en over het werken met QRP vermogen.
Zo, al doende met de clubcall heb je het steeds druk, je zit nooit verlegen om een QSO en je maakt aardige voorvallen mee. Ik zit meestal op 40 en 80 meter (met CW) maar zo nu en dan ga ik ook op andere banden een QSO’tje maken. Zo heb ik aardige DX kunnen werken, W stations en een VK6 op 14 MHz. Ook aardig was T77C (San Marino) op 10 MHz. De DX-peditie naar Rodriguez Island, 3B9C, is gewerkt op 24 MHz.
Een heel mooi voorval was het werken van OY3QN, Ole, die op de Faroe Islands woont. Ik ken Ole persoonlijk door een ontmoeting met hem in Kopenhagen zo’n 20 jaar geleden……..hij zat toen met een zogenaamde "spionnensetje" in het verzetsmuseum onder de call OZ5MAY. Sinds die tijd hebben we regelmatig een QSO, ook al doordat we beiden lid zijn van de RNARS, de Engelse Navy club. OY3QN zat die avond op 10 MHz en had het erg druk met een pile-up van aanroepende stations. Ik bleef luisteren en hoopte dat de drukte wat af zou lopen, maar dat was valse hoop. Op een gegeven moment wilde Ole ook van de drukte afwezen en vroeg of de Europese stations even hun mond wilden houden zodat hij wat DX kon gaan werken, richting Azië. Net als een aantal anderen negeerde ik nu dat verzoek en seinde allen maar: XAW XAW PSE. Onmiddellijk kwam Ole terug met: STN XAW PSE. En toen was de verbinding natuurlijk zo voor elkaar…….waarin hij zegt dat de letters XAW steeds weer een belletje bij hem doet rinkelen! Hij staat nu in het log van mijzelf en in het log van PI4ALK en Ole is zeker van de speciale PI4ALK QSL kaart.
Onder de bijna 140 QSO’s die ik tot nu toe heb gemaakt (het is nu 28 april) met de clubcall, zijn helaas weinig Nederlanders, 10 om precies te zijn.
Alle stations die ik werk verwijs ik naar onze eigen website en ik geef wat info over het 750 jaar stad zijn van Alkmaar; hopelijk komen er zo aanvragen voor het award binnen.
Als je mij eens wil werken, ik ben meestal s’morgens QRV vanaf ongeveer 08.00 uur UTC op de frequenties: 7.020 en 10.120 en 14.040 MHz, alles +/- 1 a 2 kHz.
s’Avonds meestal vanaf 18.00 uur UTC op 7.020 en 3,540 MHz ook hier een beetje speling in de frequentie aanhouden.
Ik kan elke seinsnelheid aan, als het maar niet boven de 25 WPM uitgaat, dus op elke snelheid daar beneden geef ik antwoord en anders moet het tegenstation zijn snelheid wat terug zetten……….
DITJES EN DATJES
Henk-PAØPQ en Gert-PA1VW zijn naar de VR geweest; meer info tijdens de a.s. maandelijkse vergadering.
-------------------------------
13 juni is de grote feestdag in Alkmaar waarbij onze afdeling ook present is. Wij gaan dan laten zien wat onze hobby, het radio-zendamateurisme, inhoudt. Meer info bij PA3EQC en/of PDØNQD waarvan de telefoonnummers op pag. 1 staan.
---------------------------------
13 juni is ook de dag dat PI4ALK weer meedoet aan een Engelse QRP contest. Maximaal 3 watt en alleen op 2 meter. Locatie wordt weer ergens in de duinen bij Egmond aan Zee. Zin om mee te doen of te komen kijken? Info bij PAØXAW, telefoonnummer op pag. 1.
----------------------------------
14 mei onze maandelijkse vergadering! Dit is de tweede vrijdag van de maand! Er is een kleine zelfbouwtentoonstelling en ook kun je proberen om wat overtollig spul aan de man te brengen.
De clubzender staat ook opgesteld.
----------------------------------
18 juni (gewoon weer op de derde vrijdag v/d maand) is nog een verrassing. De clubzender staat er wel weer opgesteld!
---------------------------------
Welkom aan: T.C.N. Klaver-PDØHZS als nieuw lid, graag tot ziens!
Proficiat aan: W. de Visser met de call PDØWDV en aan M. Bernards met de call PHØMB.
12